Tutak Nüfusu ve Yerleşim Yapısı
Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli yerleşim alanlarından biri olan Tutak, sahip olduğu kırsal yerleşim ağı ve demografik yapısı ile dikkat çekmektedir. Tutak nüfusu, hem şehir merkezi hem de kırsal alanlar açısından dengeli bir dağılım sergilemekte olup, son yıllarda göç hareketlerinin etkisiyle değişim göstermektedir.
2025 yılı verilerine göre Tutak nüfusu toplam 25.920 olarak açıklanmıştır. Bu nüfusun 13.368’i erkek, 12.552’si kadın bireylerden oluşmaktadır. İlçe genelinde nüfus yoğunluğu daha çok kırsal alanlarda yoğunlaşırken, merkezde daha sınırlı bir yerleşim yapısı dikkat çekmektedir.
Tutak Nüfus Verileri
Toplam Nüfus: 25.920
Erkek Nüfus: 13.368
Kadın Nüfus: 12.552
İlçe Merkez Nüfusu: 7.144
Erkek: 3.554
Kadın: 3.590
Belde ve Köyler Nüfusu: 18.776
Erkek: 9.814
Kadın: 8.962
Mahalle Sayısı: 5
Köy Sayısı: 80
Bu veriler doğrultusunda Tutak yerleşim yapısı, nüfusun büyük kısmının kırsal alanlarda yaşadığını, merkez nüfusunun ise daha sınırlı kaldığını göstermektedir.
Yıllara Göre Tutak Nüfus Değişimi
Son yıllarda Tutak nüfus verileri incelendiğinde, genel olarak kırsal bölgelerde azalma eğilimi dikkat çekmektedir. Bu durumun temel nedenleri arasında büyükşehirlere yönelik göç hareketleri ve ekonomik faktörler yer almaktadır.
Özellikle genç nüfusun eğitim ve iş imkanları nedeniyle farklı şehirlere yönelmesi, köylerdeki nüfus yoğunluğunu doğrudan etkilemektedir. Buna karşın ilçe merkezi, daha stabil bir yapı sergilemektedir.
| Yıl | Tutak Nüfusu | Erkek Nüfusu | Kadın Nüfusu |
|---|---|---|---|
| 2025 | 25.920 | 13.368 | 12.552 |
| 2024 | 26.776 | 13.783 | 12.993 |
| 2023 | 27.619 | 14.173 | 13.446 |
| 2022 | 27.864 | 14.273 | 13.591 |
| 2021 | 28.927 | 14.822 | 14.105 |
| 2020 | 29.987 | 15.429 | 14.558 |
| 2019 | 30.173 | 15.482 | 14.691 |
| 2018 | 30.505 | 15.690 | 14.815 |
| 2017 | 30.699 | 15.788 | 14.911 |
| 2016 | 31.299 | 16.074 | 15.225 |
| 2015 | 31.790 | 16.286 | 15.504 |
| 2014 | 32.580 | 16.633 | 15.947 |
| 2013 | 33.795 | 17.295 | 16.500 |
| 2012 | 34.222 | 17.492 | 16.730 |
| 2011 | 34.876 | 17.847 | 17.029 |
| 2010 | 34.812 | 17.800 | 17.012 |
| 2009 | 34.914 | 17.940 | 16.974 |
| 2008 | 33.832 | 17.375 | 16.457 |
| 2007 | 33.220 | 17.003 | 16.217 |
Tutak Yerleşim Yapısı ve Nüfus Analizi
Tutak ilçesi, nüfusun büyük bölümünün köylerde yaşadığı, merkez yerleşimin ise daha sınırlı kaldığı bir yapıya sahiptir. İlçe merkezinde yaşayan nüfus toplam nüfusun yaklaşık %27’sini oluştururken, köy ve kırsal alanlarda yaşayan nüfus %73 seviyesindedir.
Bu dağılım, Tutak yerleşim yapısı açısından kırsal ağırlıklı bir demografik yapı olduğunu açıkça göstermektedir.
Mahallelere Göre Tutak Nüfusu
Tutak mahalle nüfusları incelendiğinde, nüfusun belirli mahallelerde yoğunlaştığı görülmektedir.
Öne çıkan mahalleler:
Yeni Mahallesi: 2.103
Murat Mahallesi: 1.541
Cami Mahallesi: 1.321
Pınar Mahallesi: 1.122
Karşıyaka Mahallesi: 1.057
Bu mahalleler, Tutak merkez nüfusu içerisinde en yoğun yerleşime sahip bölgeler olarak dikkat çekmektedir.
| MAHALLE ADI | GENEL NÜFUS | ERKEK NÜFUSU | KADIN NÜFUSU |
| YENİ MAHALLESİ | 2.103 | 1.048 | 1.055 |
| MURAT MAHALLESİ | 1.541 | 777 | 764 |
| CAMİ MAHALLESİ | 1.321 | 642 | 679 |
| PINAR MAHALLESİ | 1.122 | 562 | 560 |
| KARŞIYAKA MAHALLESİ | 1.057 | 525 | 532 |
Tutak Köyleri ve Kırsal Yerleşim Yapısı
Tutak köyleri, ilçenin demografik yapısının en önemli unsurlarından biridir. Toplam 80 köy bulunan ilçede, nüfusun büyük bölümü kırsal alanlarda yaşamaktadır.
Köylerdeki nüfus dağılımı, coğrafi koşullar, ulaşım imkanları ve ekonomik faaliyetlere bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Bu durum, Tutak kırsal yerleşim yapısı açısından önemli bir veri sunmaktadır.
Tutak En Çok Göç Alan Köyler
İlçeye bağlı bazı köyler, nüfus yoğunluğu ve yerleşim avantajları nedeniyle öne çıkmaktadır. Bu köyler genellikle merkeze yakın, ulaşım açısından avantajlı ve yaşam koşulları daha uygun olan yerleşimlerdir.
- Aşağıköşk Köyü – 966
- Oğlaksuyu Köyü – 945
- Dorukdibi Köyü – 928
Bu köyler, Tutak göç alan köyler arasında yer almakta ve nüfus hareketliliğinin yoğun olduğu bölgeleri temsil etmektedir.
Tutak En Az Göç Alan Köyler
Bazı köylerde ise nüfus oldukça düşük seviyelerde kalmaktadır. Bu durum genellikle göç veren ve ekonomik imkanların sınırlı olduğu bölgelerde görülmektedir.
- Ahmetabat Köyü – 13
- Ergeçidi Köyü – 17
- Mollahasan Köyü – 20
Bu köyler, Tutak göç vermeyen köyler veya düşük nüfuslu yerleşimler olarak değerlendirilmektedir.
Tutak En Yoğun Yerleşimli Köyler
Nüfus yoğunluğu açısından öne çıkan köyler, kırsal alanda en aktif yerleşim merkezlerini oluşturmaktadır.
- Aşağıköşk Köyü – 966
- Oğlaksuyu Köyü – 945
- Dorukdibi Köyü – 928
Bu köyler, çevre yerleşimlere göre daha gelişmiş altyapıya sahip olup, küçük ölçekli merkezler gibi işlev görmektedir.
Tutak En Az Yerleşimli Köyler
Nüfus yoğunluğunun en düşük olduğu köyler, göçün en yoğun hissedildiği alanlardır.
- Ahmetabat Köyü – 13
- Ergeçidi Köyü – 17
- Mollahasan Köyü – 20
Bu köyler, Tutak kırsal nüfus dağılımı açısından en düşük yoğunluklu bölgeleri temsil etmektedir.
AĞRI TUTAK İLÇESİ NÜFUSU KÖYLERE GÖRE DAĞILIMI
Ağrı Nüfusu - Tutak Kurumları - Tutak Okulları - Doğubayazıt Nüfusu - Diyadin Nüfusu - Patnos Nüfusu - Hamur Nüfusu - Taşlıçay Nüfusu - Eleşkirt Nüfusu